{Modern Faroese (orthography)}
|
Skrímsla1. Tað var um ein halgan dag, man meg rætt um minna, bóndin fór á skógvin burt epli og aldin at finna. Viðgangur:
Tað dregur at tí myrka æli, sólin líður at fjalli, bóndin vildi fegin og fúsur heima verið til halla. 3. Tað dregur at tí myrka æli, dagurin leið at kveldi, bóndin vildi fegin og fúsur heima verið í veldi. 4. Tað lættir í tað myrka ælið, lýsir um leið so langa, Bóndin sá á skóginum skrímslið mikið móti sær ganga. 5. Skrímslið kom úr jørðini upp, mikið er Óðins evni, tigultalv í hendi ber og beint á bóndan stevnir. 6. Búgvið talv í hendi bar av hvíta fílabeini, so vóru teir terningar av reyðagulli reina. 7. Risin so til orða tekur, ríkur av trølskur alvi: “Setist niður, søtin mín, vit leikum títt við talvi!“ 8. Bóndin svaraði og segði: “ Nei, tað má ei so vera, eg havi ikki lært at leika talv ella nakra skemtan gera. “ 9. “Tú mant ljóta at leika talv, “ segði tann tussin harði, “kosta skal høvur mítt ella títt, men hvørki góðs ella garðar. “ 10. Bóndin dvaldist ei leingi tá, hann fann upp á tey ráð, hann dregur upp á seg sigurshandskar, sigur mundi hann fá. 11. Bóndin leyt tá leika talv, tó at hann treyður vildi, so fall teirra fundur út, sigurin honum fylgdi. 12. Teir telva títt, teir telva dátt, hvørki um góðs ella garðar, risin tapti lív og lund, høvur og heysin harða. 13. “ Í talvi hevur tú vunnið meg, og mant væl av gávum rósa, lova nú mær at loysa lív, sum sjálvur tú vilt kjósa. “ 14. “Lovi eg tær at loysa lív, flyt mær fram í fyrsta, virtur og vín og aldins vín og alt tað, ið lív kan lysta! 15. Tú skalt mær til hallir føra breiða borg og langa, bæði við veggir og víngarðar alla ævi standa. 16. Har skal gólv á grundum vera av hvítum marmorasteini, rævur av seigum sifrisviði, veggir av fílabeini. 17. Har skal gólv á grundum vera, tigulstein sum tinna, takið takt við blýggi blátt, tað besta sum man kann finna. 18. Har skulu seggja seingir síggjast, gjørdar við gólvið niðri, bæði við beð og blæur á fullar av Føniksfiðri. 19. Har skulu seggja seingir síggjast, av dýrum dúni full, síðan alt við purpurklæði og reina reyðargull. 20. Har skal kelda kurtalig, góðan grip skal kalla, full við dýrar drykkir tá vítt um vørild alla. 21. Har skal kelda kurtalig alla ævi renna, har skal eingin livandi til sótt ella sjúkdóm kenna. 22. Har skal eingin sjúkur verða, fyrr enn sjálvur lystir at deyða, ella eg høggi høvur av tær sum ein hund til heyg. 23. Har skal eingin sjúkur verða, fyrr enn sjálvur lystir at velja, ella eg høggi høvur av tær sum ein hund til heljar. 24. Har skal bæði matur og drekka flytast fram at borði! “ Risin vil ikki lata lív, hann játtar í hvørjum orði. 25. Bóndin fagnar brúður blítt, hann kemur heim á kveldi: “ Vænta man eg virði mítt vaksa brátt í veldi. “ 26. Bóndans kona til orða tekur, tók so sárt at gráta: “ So man skrímslið skiljast við teg, tú mant lívið láta. “ 27. Bóndin sovnar allvæl fast blítt á brúðar armi. Risin sankar gullið saman troyttur og tungur av harmi. 28. Skrímslið fór bæði um sjógv og sand, dalir og førslu fjøll, hann flutti borg í bóndans garð við góðs og gripum øll. 29. Hann mundi honum til hallar føra breiða borg og langa, bæði við veggir og víngarðar alla ævi standa. 30. Hann mundi honum til hallar føra tað var ið tað fyrsta, virtur og vín og aldins vín og alt tað, ið lív kan lysta! 31. Har mundi gólv á grundum vera av hvítum marmorasteini, rævur av seigum sifrisviði, veggir av fílabeini. 32. Har mundi gólv á grundum vera, tigulstein sum tinna, takið takt við blýggi blátt, tað besta sum man kann finna. 33. Har mundi seggja seingir síggjast, gjørdar við gólvið niðri, bæði við beð og blæur á fullar av Føniksfiðri. 34. Har mundi seggja seingir síggjast, av dýrum dúni full, síðan alt við purpurklæði og reina reyðargull. 35. Har mundi kelda kurtalig, góðan grip skal kalla, full við dýrar drykkir tá vítt um vørild alla. 36. Har mundi kelda kurtalig alla ævi renna, har mundi eingin livandi til sótt ella sjúkdóm kenna. 37. Har mundi bæði matur og drekka flytast fram at borði, risin vildi ei missa lív, hann helt væl síni orð. 38. Bóndin kemur út árla morgun, glaður fyri uttan vanda, hann sær eina stóra borg fyri sínum durum standa. 39. Bóndi kemur út árla morgun, sær sær einki at meini, risin treiv um hansara lær, hann klóraði hann inn at beini. 40. Bóndin kemur út árla morgun, alt fyri uttan sút, risin treiv í hansara kvið, so indrini hingu út. 41. Bóndin liggur á grønum vølli, mestur er hann deyður, teir studdu hann inn á borgina, hann kendi tá ikki til neyð. 42. Bóndin heilsaði brúður blítt, tá hann kom heim á kveldi: “Her eru konggar, tíggju og tólv, ið minni hava makt og veldi. “ 43. Bóndin er bæði fegin og blíður, mildur av gævuleiki, tað eru kongar, tíggju ella tólv, minni hava ráð og ríki. 44. Bóndans kona er búgvin við barn, ber skrúður og skarlak reyð: “Eg eri tí rædd av risans ráðum, hann troyggjar á bóndans deyð. “ 45. Bóndin hevur alt ið lív kann lysta, bæði úti og inni, troyttast man nú tungan mín, eg skemti ei longur á sinni. From Corpus Carminum Færoensium (CCF) Ballad No. 90. (Hentze's Collection of 1819, No. 4)
{Lyngbye's phonetic transcription}
|
Skrujmsli Rujma1. Teâ veâr um ajn aarla Morgun, Mee man rat um Minna, Bondin four aa Skogvin burt, Æpli o Aldan eât finna. Stevi.
Teâ drevur eât tuj mirka Eâli, Soulin lujur aa Fjadli, Bondin vildi fejin aa fûsur Hajma vera tiil Hadla. 3. Teâ drevur eât tuj mirka Eâli, Deâvurin laj eât Qvöldi, Bondin vildi fejin o fûsur Hajma vera uj Veldi. 4. Teâ lujsir uj teâ mirka Eâli, Lujsir um Laj so langa, Bondin saa aa Skogvin Skrujmsli, Mikjil mout seâr ganga. 5. Skrujmsli koom ûr jörina up, Mirjil um Ouvans Evni, Tijil Talv uj Hendi beâr, O bajnt aa Bondin stevnir. 6. Tijil Talv uj Hendi beâr Eâv qvujta Elfinbajni; So vouru tajr Terningar Eâv rejar Gudli rajna. 7. Risin so tiil Orar tekur, Rujkur eâv trelskum Alvi: Sedist niur, Söti mujn, Viit lajkum tujt vi Talvi. 8. Bondin sveâraji o seji Naj, Teâ man aj so vera, Ee heâvi ikkji lart eât lajka Talv, Idla neâkra Skjemtan gjera. 9. Tû manst ljouta aa Lajka Tavl, Seji tan Thussin heâri; Kosta skeâl Hövur mujt idla tujt, Qvörkji Gous, aj Geârar. 10. Bondin stendur aa grönari Vödli, Han fann up aa tej Raa; Han drevur up sujnun Sijurshanskar Sijur vildi han faa. 11. Bondin leât taa lajka Tavl, Houast han trejur vildi, So fedl tajrra Findi aa, Eât han fek Sijur - Skjildri. 12. Hesir Theknar talva tujt, Qvörkji um Gous, aj Geârar, Risin misti Lujv o Lund, Hövur o Heisi heâra. 13. Uj Talvi hevur tû vunni mee, O man veâl eâv Gavun rousa; Lova nû meâr eât lojsa Lujv, Sum sjaalvur tû viil kjousa. 14. Lovi Ee teâr eât lojsa Lujv, Taa fliid meâr fram uj fista Virt o Vujn o Aldansvujn, Alt teâ, uj Lujv kan lista. 15. Tû skeâl meâr tiil Hadlar föra Braja Borg o langa, Båaji vi Virt o Vujngeârar, Adla Eâvi standa. 16. Heâr skeâl Gölv eâv Grundun vera Tijilstajn sum Tidna, Teâkji takt vi Blujkkji blaat, Teâ besta sum man kan finna. 17. Heâr skeâl Gölv aa Grundun vera Eâv qvujtum Marmorastajni, Rævur eâv sajum Sidris Viji, Veggjar eâv Fujlabajni. 18. Heâr skulu Seggja Saangjir sujggjast, Gjordar vi Gölvi niri, Båaji vi Blæum o Bordum aa, O fudlar eâv Fenixfiri. 19. Heâr skulu Seggja Saangjir sujggjast Eâv Sveâna Dujni Fudl; Sujan alt vi Purpurkleâir, O rajna rejar Gudl. 20. Heâr skeâl Kjedla kurtali, Gouvan Grip skeâl kadla, Fudl vi dujri Drikkji taa Vujt um Vörild adla. 21. Heâr skeâl Kjedla kurtali So vujt um Vijir renna, Heâr skeâl aagjin Livandi Tiil Sût idla Sjukdom kjenna. 22. Heâr skeâl aangjin sjukur vera, Firinn sjaalvur lister eât deja, Idla Ee höggji Hövur eâv teâr, Sum ajn Hund tiil Hej. 23. Heâr skeâl aangjin sjukur vera Firinn sjaalvur listir eât vellja; Idla Ee höggji Hövur eâv teâr, Sum ajn Hund tiil Helja. 24. Heâr skeâl båaji Meâtur o Drekka Flidast fram aa Bori. — Risin viil ikkji leâta Lujv, Han jaattur uj qvörjun Ori. 25. Bondin fagnar Bruvur blujt, Han kjemur hajm aa Qvöldi: Vanta man Ee Viri mujt Vaxa braat uj Veldi. 26. Bondans Kona tiil Orar tekur, Touk so heârt eât graata: So man Skrujmsli skjiliast vi tee, Tû manst Lujvi laata. 27. Bondiu sovnar alveâl fast, Bjujt aa Bruar Armi, Risin savnar Gudli seâman, Trojttur o Tungur eâv Harmi. 28. Skrujmsli four båaji um Sjegv o Sand, Deâlir o færsli Fjödl, Han flutti Borg uj Bondans Geâr Vi Gous o Gripun öld. 29. Han mundi honun tiil Hadlar föra, Teâ veâr uj teâ fista, Virt o Vujn o Aldansvujn, Alt uj Lujv kundi lista. 30. Han mundi honun tiil Haldar föra Braja Borg o Langa, Båaji vi Virtur o Vujngeârar, Adla Eâvi standa. 31. (Heâr skeâl Gölv eâv Grundun vera ) (Tijilstajn sum Tidna, ) (Teâkji takt vi Blujkkji blaat, ) (Teâ besta sum man kan finna. ) 32. Heâr mundi Gölv aa Grundun vera Eâv qvujtum Marmorastajni, Rævur eâv sajum Sidris Viji, Veggjar eâv Fujlabajni. 33. Heâr mundi Seggja Saangjir sujggjast, Gjordar vi Gölvi niri, Båaji vi Blæum o Bordum aa, O fudlar eâv Fenixfire. 34. Heâr mundi Seggja Saangjir sujggjast, Eâv Sveâna Dujni fuld, Sujan alt vi Purpurkleâir, O rajna rejar Gudl. 35. Heâr mundi Kjelda kurtali, Gouvan Grip skeâl kadla, Fudl vi dujrar Drekkjir taa Vujt um Vörild adla. 36. Heâr skeâl Kjelda kurtali Vujt um Vijir renna, Heâr mundi aangjin Livandi Tiil Sût idla Sjukdom kjenna. 37. Heâr mundi båaji Meâtur o Drekka Flida see fram aa Boor. - Risin vildi aj leâta Lujv, Han helt veâl sujni Oor. 38. Bondin kjemur ût aarla Morgun, Hleâvur foruttan Vanda, Han seâr ajna stoura Borg Firi sujnun Durun standa. 39. Bondin kjemur ût aarla Morgun, Seâr see aankjiaa Majni; Risin trajv um hanfara Leâr, Han klouraji han inn eât Bajni. 40. Bondin kjemur ût aarla Morgun, (Alt foruttan [sût],) (Risin trajv uj hanfara [kvi], (So [indrini hingu] ût) 41. Bondin stendur aa grönun Vödli, Mestur eer han o dijur, Tajr studdu han inn uj Borgjina, Han kjendi aj tiil Nej. 42. Bondin hajsaji Bruvur blujt, Taa han koom hajm aa Qvöldi: Teâ eru Kongar tujggju idla tölv, Minni heâva Magt o Völdi. 43. Bondin err båaji fejin o blujur, Mildur eâv Javnalujkji: Teâ eru Kongar tujggju idla tölv, Minni heâva Raa o Rujkji. 44. Bondans Kona eer bygvin vi Badn, Skruvur aa Skeârlak rej: Ee eri tou rædd eâv Risans Raavun, Han trojggjar aa Bondans Dej. 45. Bondin hevur alt uj Lujv kan lista, Båaji ûti o inni. — Trojttast man nû Tunga mujn, Ee skjemti laangur aa Sinni. (H. C. Lyngbye, Færoiske Qvæðer om Sjurð Fovnisbane og hans Æt,, 1822.)
{English Translation}
|
Skrímsla. (The Monster)1. It was on a holiday* 1 As far as I remember, The farmer* went into the woods To look for apples and mast*. Refrain:
A dark squall was brewing, The sun was declining, The farmer would rather be At home* 2 in his own house. 3 A dark squall was brewing, The day was fading, The farmer would rather be On his own domain. 4 The dark squall was fading, The light became bright, The farmer saw a mighty monster* 4 Walking through the wood. 5 The monster rose from the earth, The magic of Odin* 5 is strong, He had a chessboard* in his hands And walked straight to the farmer. 6 He had a chessboard in his hands, Ivory-white, and ready to play, And all the dice* 6 were made Out of pure gold. 7 The giant* 7 spoke and talked like this, Strong by evil magic*: “ Please sit down, my dearest one*, We are going to play the chess*! “ 8 The farmer spoke and answered: “ No, I don't think we are, I never learned to play chess Or any other games. “ 9 “ You are going to play the chess, “ That evil giant* 9 said, “ We will bet our heads, But neither farms nor possessions! “ 10 Then the farmer couldn't resist He got a bright idea, He put on his victory-gloves, Then he was sure to win. 11 The farmer had to play the chess Although he was reluctant, But the result of their meeting was That he won the game. 12 Their game was fast; their game was fierce, They didn't play for goods, The giant lost his hardened skull, As well as his life and woods* 12. 13 “ You have defeated me in chess, You should be proud of your gift, Let me buy my life back I'll pay you what you want. “ 14 “ If I let you buy your life back, My first wish shall be this: Beer and wine and mead of mast, And anything I want! 15 You shall bring a large and broad Castle to my homestead, All its' walls and all its' vineyards Have to last forever. 16* 16 The castle floors shall be made of Whitened marble stone, The laths* of hardened cypress wood, And ivory* for walls. 17 The castle floors shall be made of Tiles and flint stones, The roof be made of bluish lead, The best that can be found. 18 There must be beds for real men* 18, Built up from the floor, The featherbeds* and pillows must have Feathers from a phoenix. 19 There must be beds for real men, Filled with costly down, The gables draped with purple clothing And the purest gold. 20 There must be a magnificent spring* 21, A very precious object, Filled with rare and costly drinks From all over the world. 21 There must be a magnificent spring That flows until forever, There mustn't any living creature Ever become ill. 22 Nobody shall become ill Before he wants to die, Otherwise I'll chop your head of Like a dog, that is put to death. 23 Nobody shall become ill, Other than by choice, Otherwise I'll chop your head of, Like a dog who is sent to hell. 24 There must be food and drink* 24 Ready on every table! “ The giant wanted to stay alive, And accepted all the claims. 25 The farmer hails his wife with love, When he returns that evening: “ I expect that my wealth Soon will increase a lot. “ 26 The farmer's wife became sad, She cried, and spoke like this: “ Then the monster will seek your life And you are going to die. “ 27 Yet the farmer went to sleep, In the arms of his wife, The giant gathers all the gold, Angry and exhausted. 28 The monster rushed on sand and sea, Over vales and mountains, He placed a castle on the farmers land, Filled with goods and treasures. 29 * 29 He brought him a large and broad Castle to his homestead, All its' walls and all its' vineyards Were to last forever. 30 He brought to the farmers land, As the first demand: Beer and wine and mead of mast, And anything he wished for! 31 The castle floors were all made of Whitened marble stone, The laths of hardened cypress wood, And ivory for walls. 32 The castle floors were all made of Tiles and flint stones, The roof was made of bluish lead, The best that could be found. 33 There were beds for real men, Built up from the floor, The featherbeds and pillows had Feathers from a phoenix. 34 There were beds for real men, Filled with costly down, The gables draped with purple clothing And the purest gold. 35 There was a magnificent spring, A very precious object, Filled with rare and costly drinks From all over the world. 36 There was a magnificent spring Which flows until forever* 36, There wouldn't any living creature Ever become ill. 37 There was food and drink, Set on the table, The giant didn't want to loose his life, He kept his promises. 38 The farmer stepped out in the dawn He didn't expect danger, There he saw a mighty castle, Placed on his land. 39 The farmer steps out in the dawn Anticipates no danger, The giant hit him on his thigh, And scratched him to the bone. 40 The farmer steps out in the dawn He doesn't have a worry, The giant hit him on his stomach, His guts were hanging out. 41 The farmer fell down on the ground* 41, It seemed like he was dead, They helped him into the castle, And all his wounds were gone. 42 The farmer hails his wife with love, When he arrived that evening: “ There are at least ten or twelve Kings that are poorer than me. “ 43 The farmer is glad and friendly, Contented with his luck: “ There are at least ten or twelve Kings that are lesser than me. “ 44 The farmer's wife is pregnant, She wears scarlet robes: “ I fear for what the giant will do, He will seek your life. “ 45 The farmer now has all he prayed for, Outside as well as inside, Now my tongue is getting tired, And I will stop this fun.. tr. by Anker Eli Petersen
|
If you're interested in my Japanese translation of the TJATSI pages.
|
Origins of the Ballad:
*1
*2
*4
*5
*6
*7
*9
*12
*16
*18
*21
*24
*29
*36
*41
| ||||||||||||||||||||||||