HOME > 日本語 HOME > フェロー語のバラード > ロキのバラード

巨人とロッチ(ロキ)の絵(自家製)

Lokka táttur

(føroysk kvædi)

ロッチ〔ロキ〕こっけい歌タォートゥル

(フェロー諸島バラード)
{近代フェロー語(正書法)}

Lokka táttur

1.
Bóndin og risin leikaðu leik,
risin vann og bóndin veik.
Stevi:
{ Hvat skal mær harpan
undir míni hond,
vil ikki frægur fylgja mær
á onnur lond.
2.
"Eg havi lúkað treytir mín',
nú vil eg hava sonin tín.
3.
Eg vil hava sonin frá tær,
uttan tú goymir hann fyri mær."
4.
Bóndin heitir á sveinir tvá:
"Biðið Óðin fyri meg inngá.
5.
"Heitið á Óðin Asakong,
tá man goymslan gerðast long."
6.
"Eg vildi, mín Óðin veri til,
vita hvussu goymslan ganga vil."
7.
Áður enn teir høvdu hálvtalað orð,
tá var Óðin inn fyri borð.
8.
"Hoyr tú Óðin, eg tali til tín,
tú skalt goyma sonin mín."
9.
Óðin fór við sveini út,
brúður og bóndi bóru sút,
10.
Óðin biður vaksa brátt,
akurin upp eftir eini nátt.
11.
Óðin biður vera svein,
mitt í akri aksið eitt.
12.
Mitt í akri aksið eitt,
mitt í aksi, byggkorn eitt.
13.
"Ver har í við onga pínu,
tá ið eg kalli, kom til mín!
14.
Ver har í við onga sút,
tá ið eg kalli, kom her út.
15.
Risin hevur hjarta hart sum horn,
ripar nú fangið fult við korn.
16.
Ripar nú korn í fang á sær,
og bitran brand í hendi bar.
17.
Og bitran brand í hendi bar,
hann ætlar at høgga sveinin har.
18.
Tá var sveini komin til sút,
byggkorn kreyp úr neva út.
19.
Tá var sveini komin til pína,
Óðin kallar hann til sín.
20.
Óðin fór við sveini heim,
bóndi og brúður fagna teim.
21.
"Her er ungi alvi tín,
nú er uppi goymslan mín."
22.
Bóndin heitir á sveina tvá:
"biðið Hønir fyri meg inngá!"
23.
"Eg vildi, mín Hønir veri til,
vita, hvussu goymslan ganga vil."
24.
Áður enn teir høvdu hálvtalað orð,
tá var Hønir inn fyri borð.
25.
"Hoyr tú Hønir, eg talið til tín,
tú skalt goyma sonin mín!"
26.
Hønir fór við sveini út,
brúður og bóndi bóru sút.
27.
Hønir gongur á grønari grund,
svanir sjey teir flugu um sund.
28.
Fyri eystan flugu svanir tveir,
niður hjá Hønir settust teir.
29.
Hønir biður nú vera svein,
mitt í knokki fjøður ein.
30.
"Ver har í við onga pínu,
tá ið eg kalli, kom til mín!
31.
Ver har í við onga sút,
tá ið eg kalli, kom her út!"
32.
Skrímslið loypur á grønari grund,
svanir sjey teir flugu um sund.
33.
Risin fell tá á sítt knæ,
tann fremsta svanin fekk hann har.
34.
Tann fremsta svanin hann av beit
hálsin niður í herðar sleit.
35.
Tá var sveini komin til sút,
fjøður smeyg úr kjafti út.
36.
Tá var sveini komi til pína,
Hønir kallaði hann til sín.
37.
Hønir fór við sveini heim,
brúður og bóndi fagna teim.
38.
"Her er ungi alvi tín,
nú er uppi goymsla mín."
39.
Bóndin heitir á sveinar tvá:
"biði Lokka fyri meg inngá!"
40.
"Eg vildi mín Lokki veri til,
vita, hvussu goymslan ganga vil!"
41.
Áður enn teir høvdu hálvtalað orð,
tá var Lokki inn fyri borð.
42.
"Tú veitst einki av mínari neyð,
skrímslið ætlar mín sonar deyð.
43.
Hoyr tú Lokki, eg talið til tín,
tú skalt goyma sonin mín!
44.
Goym hann væl, so sum tú kann,
lat ikki skrímslið fáa hann!"
45.
"Skal eg goyma sonin tín,
tá mást tú lúka treytir mín'!
46.
Tú skalt lata neystið gera,
meðan eg man burtur vera.
47.
Víðan glugga sker tú á,
jarnkelvi legg tú har í hjá!"
48.
Lokki fór við sveini út,
brúður og bóndi bóru sút.
49.
Lokki gongur eftir sandi,
sum skútan fleyt fyri landi.
50.
Lokki rør á igsta (ytsta) klakk,
so er í fornum frøði sagt.
51.
Lokki hevur ei fleiri orð,
ongul og stein hann varpar fyri borð.
52.
Ongur og steinur við grunni vóð,
snarliga hyggin hann flundru dró.
53.
Dregur hann eina, dregur hann tvá,
hin triðja, hon var svørt at sjá.
54.
Lokki biður nú vera svein,
mitt í rogni kornið eitt.
55.
"Ver har í við onga pínu,
tá ið eg kalli, kom til mín!
56.
Ver har í við onga sút,
tá ið eg kalli, kom her út!"
57.
Lokki rør nú aftur at landi,
risin stendur fyri honum á sandi.
58.
Risin mælti so orðum brátt:
"Lokki, hvar hevur tú verið í nátt?"
59.
"Lítla man eg hava ró,
flakkað og farið um allan sjó."
60.
Risin oman sín jarnnakka skjýtur,
Lokki rópar, at illa brýtur.
61.
Lokki talar so fyri sær:
"risin, lat meg fylgja tær."
62.
Risin tók sær stýri í hand,
Lokki rør nú út frá land.
63.
Lokki rør við langa leið,
ikki vil jarnnakkin ganga úr stað.
64.
Lokki svør við sína trú,
"eg kann betur stýra enn tú."
65.
Risin setist til árar at ró,
jarnnakkin fleyg um allan sjó.
66.
Risin rør við langan favn,
næstum Lokka aftur í stavn.
67.
Risin rør nú á ytsta klakk,
so er í fornum frøði sagt.
68.
Risin hevur ei fleiri orð,
ongul og stein hann varpar fyri borð.
69.
Ongul og steinur við grunni veður,
snarliga hyggin hann flundru dregur.
70.
Dregur hann eina, dregur hann tvá,
hin triðja hon var svørt at sjá.
71.
Lokki svør á sína list:
"risin, gev mær henda fisk."
72.
Risin svaraði og segði nei:
"nei, mín Lokki, tú fært hann ei."
73.
Hann setti fisk millum kníja á sær,
taldi hvørt korn, í rogni var.
74.
Taldi hvørt korn, í rogni var,
hann ætlaði fanga sveinin har.
75.
Tá var sveini komin til sút,
kornið leyp úr neva út.
76.
Tá var sveini komin til pína,
Lokki kallar hann til sín.
77.
"Set teg niður fyri aftan meg,
lat ikki risan síggja teg!
78.
Tú mást leypa so lættur á land,
ikki merkja spor í sand!"
79.
Risin rør so aftur til land,
beint ímóti hvítan sand.
80.
Risin rør at landi tá,
Lokki snýr jarnnakka frá.
81.
Risin skjýtur afturstavn á land,
sveinur loypur so lættur á land.
82.
Risin sær seg upp á land,
sveinur stendur fyri honum á sand.
83.
Sveinur leyp so lættur á land,
ikki merkti spor í sand.
84.
Risin leyp so tungur á land,
upp til kníja, niður í sand.
85.
Sveinur leyp sum hann kundi best,
leyp ígjøgnum faðirs neyst.
86.
Hann leyp ígjøgnum faðirs neyst,
risin eftir við fullgott treyst.
87.
Risin stóð í glugga fastur,
jarnkelvið í heysi brast.
88.
Lokki var tá ikki seinur,
hjó av risanum annað beinið.
89.
Risin heldur at tí gaman,
sárið grøddi snart til saman.
90.
Lokki var tá ikki seinur,
hjó av risanum hitt annað beinið.
91.
Hjó av honum, hitt annað bein,
kastaði millum stokk og stein.
92.
Sveinur hyggur á við gaman,
hvussu risin leyp bæði sundur og saman.
93.
Lokki fór við sveini heim,
brúður og bóndi fagna teim.
94.
"Her er ungi alvi tín,
nú er uppi goymslan mín.
95.
Eg havi hildið trú fyri vist,
nú hevur risin lívið mist."





— V.U. Hammershaimb 編著
Færøiske Kvæder(フェローのバラード)』
(コペンハーゲン: Nordiske Litteratur-Samfund 社 1851年)
— 『Corpus Carminum Færoensium』 第13歌
{H. C. Lyngbye による音写的表記}

Loka Thaattur

1.
Risin o Bondi lajgdi Làjg,
Risin vann o Bondin vajg.
Stevi:
{ Qveât skeâl meâr Harpan
undir munja Hand,
Viil ikkji freâvur filgja meâr
aa anna Land.
2.
Ee heâvi lûka Trajtin mujn,
Nû viil Ee fåa Sonin tujn.
3.
Ee viil heâvi Sonin fraa teâr,
Uttan tû gojmar han firi meâr.
4.
Bondin hajtur aa Svajnar tvaa:
Tiit bii Ouvan firi mee ingaa.
5.
Hajti aa Ouvin, Eâsa Kong,
Taa man Gojmslan gjerast long.
6.
Ee vildi mujn Ouvin vera tiil,
Vita, qvussi Gojmslan genga viil.
7.
Aarin tajr, höddu holv teâla Oor,
Taa veâr Ouvin inn firi Boor.
8.
Höjr tû, Ouvin, Ee teâli tiil tujn:
Tû skeâl gojma Sonin muja.
9.
Ouvin four vi Svajni ût,
Bruvur o Bondi bouru Sût.
10.
Ouvin bijur vaxa braat,
Agurin up aa ajnari Naat.
11.
Ouvin bijur nû vera Svajn,
Midt uj Agri Axi ajt.
12.
Midt uj Agri Axi ajt,
Midt uj Axi Bigkodn ajt.
13.
Veer heârnj vi aanga Pujnu,
Tåaji Ee kadli, koom tiil mujn.
14.
Veer heâruj vi aanga Sût,
Tåaji Ee kadli, koom heâr ût.
15.
Skrujmsli hevur Hjata, hart sum Hodn,
Ribar nû Fangji fudl vi Kodn.
16.
Ribar nû Kodn uj Fangji aa seâr,
O bitra Brand uj Hendi beâr.
17.
O bitra Brand uj Hendi beâr,
Han atlar eât högga Svajnia heâr.
18.
Taa veâr Svajnin komin tiil Sût,
Bigkodn krejp ûr Næva ût.
19.
Taa veâr Svajnin komin tiil Pujnu,
Ouvin kadlar han tiil sajn.
20.
Ouvin four vi Svajni hajm,
Bruvur o Bondi fagna tajm.
21.
Heâr eer hiin ungji Alfi tujn,
Nû eer uppi Gojmsla mujn.
22.
Bondin hajtur aa Svajnar tvaa:
Tiit bii Höner firi mee ingaa.
23.
Ee vildi mujn Höner vera tiil,
Vita, qvussi Gojmslan genga viil.
24.
Aarin tajr, höddu holv teâla Oor,
Taa veâr Höner inn firi Boor.
25.
Höjr tû Höner, Ee teâli tiil tujn:
Tû skeâl gojma Sonin mujn.
26.
Höner four vi Svajni ût,
Bruvur o Bondi bouru Sût.
27.
Höner gengur aa grönari Grund,
Sveânir sjej tajr fluvu um Sund.
28.
Firi Estan fluvu Sveânir tvajr,
Niur kjaa Höner settust tajr.
29.
Höner bijur nû vera Svajn,
Midt uj Knokkji Fjevur ajn.
30.
Veer heâruj vi aanga Pujnu,
Tåaji Ee kadli, koom tiil mujn.
31.
Veer heâruj vi aanga Sût,
Tåaji Ee kadli, koom heâr ût.
32.
Skrujmsli lejpur aa grönari Grund,
Sveânir sjej tajr fluvu um Sund.
33.
Risin fedl aa sujnari Kneâ,
Tan fremsta Sveânin fek han eâv tajm.
34.
Tan fremsta Sveânin han eâvbajt,
Holsin niur uj Herar slajt.
35.
Taa veâr Svajnin komin tiil Sût,
Fjerin smaj ûr kjafti ût.
36.
Taa veâr Svajnin komin tiil Pujnu,
Höner kadlaji han tiil sujn.
37.
Höner four vi Svajni hajm,
Bruvur o Bondi fagna tajm.
38.
Heâr eer hiin ungji Alfi tujn,
Nû eer uppi Gojmsla mujn.
39.
Bondin hajtur aa Svajnar tvaa:
Tiit bii Lokkji firi mee ingaa.
40.
Ee vildi, mujn Lokkji vera tiil,
Vita, qvussi Gojmslan genga viil.
41.
Aarin tajr, höddu holv teâla Oor,
Taa veâr Lokkji inn firi Boor.
42.
Tû vajt aankji eâv mujnari Nej,
Skrujmsli atlar mujn Sonar Dej.
43.
Höjr tû, Lokkji, Ee teâli tiil tujn:
Tû skeâl gojma Sonin mujn.
44.
Gojm han veâl, so sum tû kan,
Leât ikkji Skrujmsli fåa han.
45.
Skeâl Ee gojma Sonin tujn,
Taa manstû lûka Trajtir mujn.
46.
Tû skeâl leâti Nesti gjera,
Meni Ee man burtur vera.
47.
Vujan Gluggan skjer tû aa,
Jadnkjelvi tû leg heâr kjaa.
48.
Lokkji four vi Svajni ût,
Bruvur o Bondi bouru Sût.
49.
Lokkji gengur ettir Sandi,
Sum skûtan flejt for landi.
50.
Lokkji röör nû aa igsta Klak,
So eer uj fodnun Fröji sagt.
51.
Lokkji hevur aj flajri Oor,
Ongil o Stajn han varpar for Boor.
52.
Ongil o Stajn vi Grunni vou,
Snarlia higgjin han Flundru drou.
53.
Drevur han ajna, o drevur han tvaa,
Tan tria hoon veâr svert aa sjaa.
54.
Lokkji bijur nû vera Svajn,
Midt uj Rognakodni ajt.
55.
Veer heâruj vi aanga Pujna,
Tåaji Ee kadli, koom tiil mujn.
56.
Veer heâruj vi aanga Sût,
Tåaji Ee kadli, koom heâr ût.
57.
Lokkji röör nû attur tiil Land,
Risin staar for honun aa Sand.
58.
Risin meâlti so Orun Braat:
Lokkji, qveâr hevur tû veri uj Naat?
59.
Lujtla man Ee heâva Rou,
Flakka o feâra um adlan Sjou.
60.
Risin oman sujn Jadnnakka sjujtur,
Lokkji roupar eât han brujtur.
61.
Lokkji teâlar so firi seâr:
Risin, leât mee filgja teâr.
62.
Risin touk seâr Stujri uj Hand,
Lokkji röör nû ût fraa Land.
63.
Lokkji Röör vi langa Laj,
Ikkji viil Jadnnakkjin genga ûr Steâ.
64.
Lokkji svör vi sujna Trû,
Ee kan betur eât stujra inn tû.
65.
Risin sek tiil Aarur eât rou,
Jadnnakkjin flejt um adlan Sjou.
66.
Risin röör vi laangan Favn,
Nastum Lokka attur um Stavn.
67.
Risin röör nû aa igsta Klak,
So eer uj fodnun Fröji sagt.
68.
Risin hevur aj flajra Oor,
Ongil o Stajn han varpar for Boor.
69.
Ongil o Stajnur vi Grunni vevur,
Snarlia higgjin han Flundru drevur.
70.
Drevur han ajna, o drevur han tvaa,
Tan tria hoon veâr svert eât sjaa.
71.
Lokkji svör aa sujnari List:
Risin, gjev meâr henda Fisk.
72.
Risin sveâraji o seji: Naj;
Naj, mujn Lokkji, tû feârt han aj.
73.
Han setti tan Fisk midlun Knujggjar aa seâr,
Taldi qvört Kodn uj Rogni veâr.
74.
Taldi qvört Kodn, uj Rogni veâr,
Han atlaji eât fanga Svajnin heâr.
75.
Taa veâr Svajnin komin tiil Sût,
Kodni krejp ûr Næva ût.
76.
Taa veâr Svajnin komin tiil Pujnu,
Lokkji kadlar han tiil Sujn.
77.
Sedist niur firiattan mee,
Leât ikkji Risin sujggja tee.
78.
Tû manst lejpa so lattur aa Land, ikkji merka Spor uj Sand.
79.
Risin röör nû attur tiil Land,
Bajnt ujmouti qvujtan Sand.
80.
Risin röör tiil Landi taa,
Lokkji snûir Jadnnakka fraa.
81.
Risin sjûjtur Atturstavni aa Sand,
Svajnurin lejpur so lattur aa Land.
82.
Risin seârt see up aa Land,
Svajnin stendur firi honun aa Sand.
83.
Svajnin lejp so lattur aa Land,
Ikkji merkti Spor uj Sand.
84.
Risin lejp so tungur aa Land,
Up tiil Knujggjar niur uj Sand.
85.
Svajnin lejp, sum han kundi best,
Lejp ujgjögnum Feâirs Nest.
86.
Han lejp ujgjögnum Feâirs Nest,
Risin ettur vi fuldgod Trest.
87.
Risin stou uj Glugga fastur,
Jadnkjelvi uj Heisi brast.
88.
Lokkji veâr taa ikkji sajn,
Kjou eâv Risin teâ ajna bajn.
89.
Risin heldur eât tuj Geâman,
Saari gröddi snart tiilseâman.
90.
Lokkji veâr taa ikkji sejn,
Kjou eâv Risin teâ anna Bajn,
91.
Kjou eâv honun teâ aana Bajn,
kastaji midlun Stok o Stajn.
92.
Svajnin higgur aa vi Geâman,
Qvussi Risin lejp båaji sundur o seâman.
93.
Lokkji four vi Svajni hajm,
Bruvur o Bondi fagna tajm.
94.
Heer eer hiin ungji Alfi tujn,
Nû eer uppi Gojmslan mujn.
95.
Nû eer uppi Gojmslan mujn,
Ee heâvi lûka Trajtin tujn.
96.
Ee heâvi halda Trû firi vist,
Nû hevur Risin Lujvi mist.


― Hans Christian Lyngbye 編著
Færøiske Qvæder om Sigurd Fofnersbane og hans Æt (ファヴニル殺しシグルズとその一族のフェロー歌)』 (1822年)
{拙訳}

ロッチ〔ロキ〕こっけい歌タォートゥル †0

1.
農夫ベンディ†1と巨人が一番勝負。
巨人が勝って、農夫ベンディが負けた。

リフレーン

{
如何いかなる為†1Rの竪琴か、
この手の元にあるのは。
いずれか勇ましき御仁がた、
共に異国とつくにへ参りませぬか。
2.
「わしは約定を果たしたぞ、
ならばおまえの息子をいただこう
3.
おまえの息子をいただくぞ
隠しおおすなど、できやせぬ」
4.
農夫ベンディは坊にこう言った、
「ここに召すんじゃ、オーヴィン〔オージン〕†4を」
5.
「召すんじゃオァース〔アース〕†5オーヴィンを
あれぞ、長らくかくまってもらえるお方じゃ
6.
「オーヴィンがここに御座ったならば、
かくまう場所をご存知なろう!」
7.
そのことばを言うが言わんがうちに、
オーヴィンが卓前に立っていた。
8.
「聞かれよ、オーヴィン、申しあげる
後生じゃ、わが子をかくまってたもう!」
9.
オーヴィンは坊を連れて言った
妻と農夫ベンディは悲しみにくれた
10.
オーヴィンは、畑一面の作物に、
一夜で育てと命じた。
11.
オーヴィンは坊にむかって命じた、
畑の一穂いっすいになれよ、と。
12.
畑のなかの一穂に、
麦穂のなかの一粒に。
13.
「そこに伏せてろ、わずろうてはならぬ、
呼んだら、わしの元へ参れ!
14.
そこに伏せてろ、恐れるなかれ
呼んだら、こちらへ出て参れ!」
15.
巨人の心の硬いこと角質のごとし、
腕一抱えほどの麦を掴み取る。
16.
目にした麦を、ぐっと掴んだ、
手には、鋭利なつるぎがひとふり
17.
鋭利なつるぎをひとふり持ちて
いざ、坊を薙ぎにかかる。
18.
さすれば坊は、おっかなびっくり。
麦粒は、拳をよじり出る
19.
坊の煩い、もう辛抱できない、
オーヴィンは坊を呼び寄せた。
20.
オーヴィンは坊を連れて帰った
妻と農夫ベンディは抱いてむかえた。
21.
「ここに若息子を連れてきた
もう匿うのも、これでしまいじゃ」
22.
農夫ベンディは坊にこう言った、
「ここに召すんじゃ、ヘーニルを」
23.
「ヘーニルがここに御座ったならば、
かくまう場所をご存知なろう!」
24.
そのことばを言うが言わんがうちに、
ヘーニルが卓前に立っていた。
25.
「聞かれよ、ヘーニル、申しあげる
後生じゃ、わが子をかくまってたもう!」
26.
ヘーニルは坊を連れて行った
妻と農夫ベンディは悲しみにくれた
27.
ヘーニルは緑の野を馳せる
海峡を七羽の白鳥が翔ける
28.
白鳥の二羽は東方に飛んだ
ヘーニルの傍らに舞い降りた。
29.
ヘーニルは坊にむかって命じた、
白鳥のつむりの羽一枚になれよ、と
30.
「そこに伏せてろ、煩うてはならぬ、
呼んだら、わしの元へ参れ!
31.
そこに伏せてろ、恐れるなかれ
呼んだら、こちらへ出て参れ!」
32.
魔物スクルィームスリは、緑の野を馳せる
海峡を七羽の白鳥が翔る
33.
巨人は片膝を地につけて
いっとう前の白鳥を捕まえた
34.
いっとう前の白鳥に噛みつくと、
首が肩まで裂けたとさ
35.
さすれば坊はおっかなびっくり,
一枚の羽が巨人の拳をすりぬける。
36.
坊の煩い、もう辛抱できない、
ヘーニルは坊を呼び寄せた。
37.
ヘーニルは坊を連れて帰った
妻と農夫ベンディは抱いてむかえた。
38.
「ここに若息子を連れてきた
もう匿うのも、これでしまいじゃ」
39.
農夫ベンディは坊にこう言った、
「ここに召すんじゃ、ロッチを」
40.
「ロッチがここに御座ったならば、
かくまう場所をご存知なろう!」
41.
そのことばを言うが言わんがうちに、
ロッチが卓前に立っていた。
42.
「わしの窮状は察するに難し
魔物スクルィームスリは息子を死に至らしむ所存じゃ」
43.
「聞かれよ、ロッチ、申しあげる
後生じゃ、わが子をかくまってたもう!」
44.
「おかくまいくだされ、 なるったけうまく、
坊が決して捕まらぬように!」
45.
「お前の息子をかくまうならば、
わしの申しつけ通りにせい!
46.
お前は、船蔵を作っておくんじゃ
わしが、おらん間にな
47.
そして広窓を穿っておけ、
それに鉄格子を挿しておけ!
48.
ロッチは坊を連れて行った
妻と農夫ベンディは悲しみにくれた
49.
ロッチは砂浜に現れた、
小船をおかにつけていた
50.
ロッチは、昔の伝えに聞き及ぶ
極地の漁場まで漕いでいった
51.
ロッチは、あと一言も喋らず、
釣針とおもりを甲板から投げた
52.
釣針と錘を甲板から投げると
じきに大鮃おひょうがかかってきた †52
53.
一匹釣りあげ、二匹釣りあげ
三匹目は黒ずんでた
54.
ロッチは坊にむかって命じた、
大鮃おひょう腹子はらこの一粒になれよ、と
55.
「そこに伏せてろ、煩うてはならぬ、
呼んだら、わしの元へ参れ!
56.
そこに伏せてろ、恐れるなかれ
呼んだら、こちらへ出て参れ!」
57.
ロッチは陸に向けて漕ぎ出した
巨人は砂浜で待ち受けていた。
58.
巨人はすかさず問いただす:
「ロッチよ、今宵はどこに行っていた?」
59.
「安らぐ間もごくわずか
海じゅうはるばる航海してきたからな」
60.
巨人は鉄舟にまっしぐら
ロッチは「波が荒いぞ」と叫ぶ
61
ロッチは喋りてこう語る:
「巨人よ、わしも付いてゆくぞ」
62.
巨人は舵柄だへいを手に取った
ロッチは陸から漕ぎ出した
63.
ロッチは、ずいぶんと漕ぎおったが、
鉄舟ちっとも進みやせぬ
64.
ロッチは真実にかけて誓う
「操舵は、わしのが上手いぞよ」
65.
巨人が櫓を手にすると、
鉄舟はぐんぐん海を進む
66.
巨人は、ずいぶんと漕ぎおったが
ロッチは梶棒のそばにへばりついてた
67.
巨人は、昔の伝えに聞き及ぶ
極地の漁場まで漕いでいった
68.
巨人は、あと一言も喋らず、
釣針とおもりを甲板から投げた
69.
釣針と錘を甲板から投げると
じきに大鮃おひょうがかかってきた
70.
一匹釣りあげ、二匹釣りあげ
三匹目は黒ずんでた
71.
ロッチは、信念に誓って言った
「巨人よ、その魚わしにおくれ」
72.
巨人は否と答えて言った
「駄目だ、ロッチよ やるには及ばぬ」
73.
魚を膝の間にはさむと、
腹子の卵を一々数えた。
74.
腹子の卵を一々数えた。
坊を捉まえるつもりなのだ
75.
さすれば坊はおっかなびっくり、
卵が掌中を飛び出した
76.
坊の煩い、もう辛抱できない、
ロッチは坊を呼び寄せた。
77.
「わしの後ろにしかり坐れ、
巨人に姿を見られちゃならぬ
78.
陸には軽やかに飛び降りねばならぬ、
砂に足跡を残すでないぞ!」
79.
巨人は陸に向かって漕いだ
白砂にむかってまっしぐら
80.
巨人は岸に漕ぎつけた
ロッチは鉄舟のへさきを返す
81.
巨人は、梶棒ごと陸に乗り上げる
坊は、軽やかに陸に飛び降りる
82.
巨人は陸に一瞥をくわえる
坊は砂上に立っていた
83.
坊は、軽やかに陸に飛び降りる
砂には足跡残さなかった
84.
巨人はどしりと岸に飛び降りる
膝のまで砂にはまり込んだ
85.
坊は無我夢中で走る
父の船蔵を突き抜けて走る
86.
父の船蔵を突き抜けて走る
巨人は背後に差し迫る
87.
巨人は窓に、はまりこんだ
鉄格子に頭をかち割って
88.
ロッチは遅れをとらずにすぐに
巨人のすねを一本、斬った
89.
巨人は、これを愉快がった
傷はみるまに元通り
90.
ロッチは遅れをとらずにすぐに
もう一本のすねを斬った
91.
巨人のもう一本のすねを斬って、
間に枝と石を投げた†91
92.
坊もこれには愉快がった
巨人の木端微塵を目の当り
93.
ロッチは坊を連れて帰った
妻と農夫ベンディは抱いてむかえた。
94.
「ここに若息子を連れてきた
もう匿うのも、これでしまいじゃ」
95.
これで言は守ったぞ
巨人は命を失いおった」




(Anker Eli Petersen 氏の助力にて邦訳。)


脚注:

†0 * 「ロッチの小話タートル−このフェロー読みの題名は、古アイスランド風に言い直せば「ロキの小話サットル」となる。しかし、フェローのバラードにおいては二通りの意味がある。まず、ひとつのバラード (kvæði クヴェーアイ)が、実際は複数の歌からなる場合、個々のサブバラードのことをタォートゥルという。また、風刺・揶揄的な歌のジャンルのことも、タォートゥルと呼ぶのである。この場合は、後者にあたるので、題名は「こっけい歌」に改めるすることにした。 [BACK]

†1 * 農夫ベンディ— フェロー語 bondi (古アイスランド語はbónði)。 かなり資力・格式のある人間でも(つまり豪農・庄屋でも)やはりこう呼ばれる。 いささか年代めいた邦訳、『北歐神話と傳説』(大洋社)に載っている、このバラードの再話「ロキが子供を救う物語」では「百姓」。 『スクリムスリ』のバラードの私訳の方では、ユーモアをまじえて「百姓どん」とした。
[BACK]

†1R * リフレーン— 原文の hvat skalは、英語で逐語訳すると "what shall" だが、ここではこの表現は「何の目的で」、 「何の用途の為に」などを意味する。 [BACK]

†5 * オーヴィン―は、Óðinのフェロー読みで、一般にいうオージン(オーディン神)のこと。音写表記だと Ouvin, 所有格 Ouvans, 対格 Ouvan)なことはグリムも『ゲルマン神話』に記している。フェロー語のエズ"ð"は"ヴ"、"ユ"もしくは無声。
[BACK]

†5 * オァース. .−アース神族の王、つまりオージン(オーディン神)。 [BACK]

†5 * ヘーニル— フェロー語 Hønir. ヴィリの別名。オージン、ヴィリ、ヴェーの三兄弟は、最初の人類アスクとエンブラ (それぞれ男と女で、名の意味は「トネリコの木」、「ニレの木」)。アイスランド語形は Hœnir (oとeの合字)が正しいと思うのだが、電子テキストだと Hænir(aとeの合字)になっていることが多い。また、このバラードで償還される三人の神は、『ヴォルスンガ・サガ』のなかで、カワウソの姿をしたオトルを殺してしまい賠償金を払わされる羽目になった三人の神と同じである。 [BACK]

†52 * オヒョウ−魚の名は、フェロー語で flundr で、これは英語の「カレイ」の語"flounder"に似ているが、じつは大鮃(オヒョウ)のようだ。 (参: フェロー水産試験所の魚名リスト日本語もローマ字で出ている)。 H. A. Guerber が、主にこのバラードから短編に起こした "Skrymsli and the Peasant's Child"では、"flounder"「カレイ」になっており、 邦訳「ロキが子供を救う物語」では「ヒラメ」。また異なる作者による物語化(リンク参照)では、魚が「ハドック(タラの一種)」になっている。 [BACK]

†87 * 格子−フェロー語で jarnkelvi (古アイスランド語 járn- "鉄" + kylfa "棒(クラブ)"に相当)。 実は、この箇所で何が起こっているか把握するのに苦労したのだが、Anker Eli Petersen さんからラフな英訳のメールをいただいてはっきりした。 H. A. Guerber が、主にこのバラードから短編に起こした "Skrymsli and the Peasant's Child"では、"flounder"「カレイ」になっており、 邦訳「ロキが子供を救う物語」では「ヒラメ」。また異なる作者による物語化(下のリンク参照)では、魚が「ハドック(タラの一種)」になっている。 [BACK]

†91 *無限空間のサイトの「ロキが子供を救う物語」のページによれば、『シドレクスサガ』では、同じようなまじないをつかって小人が蘇生するのを妨げるくだりがあるとのこと。 (序盤でシドレクがグリームとヒルドの巨人夫婦と戦う箇所。妻のヒルドは、切って切ってももとどおりつながってしまう。しかし両断した頭部と足部との間に、さしだして足をはさんでしまえば、元通り蘇生する事はなくなった)。 [BACK]

訂正
* (タイトル以降)ロッキは間違いで、正しくはロッチ。
* (第1節以降) ボーンディ→ベンディ
* (第5節) アース→オァース

HOME > 日本語 HOME > フェロー語のバラード > ロキのバラード